.

Karadeniz Bölgesi’nin en önemli gelir kaynağı olan fındık, bu yıl üretici için endişe kaynağı oldu. Fındık rekoltesinin bugüne kadar görülmemiş bir miktar olan 800-900 bin tona ulaşacağı beklentisi, bölgede adeta yarattı. Çünkü, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) bugüne kadar alım yapıp yapmayacağı konusunda net bir açıklama yapılmadı. Üretici, geçen yıl 5 YTL olan fındık fiyatının, stoklar dolayısıyla bu yıl çok daha düşük olmasından endişe ediyor.
Giresun Ziraat Odası Başkanı Özer Akbaşlı, yüksek fındık rekoltesinin fındık fiyatlarına olumsuz yansımasından endişe duyduklarını söyledi. 

‘400 bin ton fındık elde kalabilir’
Trabzon Ticaret Borsası Meclis Başkanı Mehmet Cirav ise, dünya fındık üretiminin 1.2 milyon ton, tüketimin ise 750 bin ton olduğunu belirterek, “Bu yılki üretimin 400 bin tonu elimizde kalabilir” diyerek endişesini dile getirdi.
2005, 2007 ve 2007 yıllarından kalma 302 bin ton fındık, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) depolarında bekliyor. Stokta bekleyen bu fındığın üzerine bu yılki 800 bin ton fındık daha eklenince, toplam 1.1 milyon ton fındık stoku oluşacak. 

250 bin tonluk TMO deposu
Türkiye’nin yıllık fındık ihracatı bugüne kadar 500 bin tonun üzerine çıkmadı. İç tüketim yaklaşık 80 bin ton. Bu durumda, bu yılki rekolteden elde 250-300 bin ton fındık miktarı kalabilir. TMO depolarında bekleyen 302 bin ton fındığın maliyeti yaklaşık 1.5 milyar YTL.
TMO’nun bu yıl ki 800 bin ton fındığı almak için de kilosu 5 YTL’den 4 milyar YTL’ye ihtiyacı var. Yani fındığı kurtarmak için gereken toplam para, 5.5 milyar YTL (yaklaşık 5 milyar dolar).
Bu arada fındık deposu olmayan TMO, 150 bin ton kapasiteli olarak yaptırdığı depolara 100 bin ton ek kapasite ekledi. TMO’nun rekoltenin bu beklenmedik artışı karşısında ek depolar bulması gerekebilir. 

TMO Genel Müdürü İsmail Kemaloğlu:

TMO: Hazine’den yardım isteriz
“Bu yıl fındık rekoltesinde 900 bin tona kadar ulaşan rakamlar var. Bu, dünya tüketiminin üzerinde bir üretim demektir. TMO, bu yıl da piyasada olacak. Bu alımı kaldırabilir miyiz? Bu finansmanı karşılayabilir miyiz? Dış finansman mümkün ama fındık satılmazsa bunun geri dönüşü nasıl olur? Bu durumda Hazine’den yardım isteyebiliriz.
Geçen yıl 160 bin ton fındık aldık. Şimdi daha tecrübeliyiz. Yine fındık alırız. ‘Fındık fay hattı kırılır’ diye korkulmasın. 150 bin ton depomuz var. 100 bin ton depo daha yaptırıyoruz.”

Fındık-Sen Genel Başkanı Kutsi Yaşar:

Fındık alım fiyatı 6.48 YTL olsun
“Fındığın harmandan pazara indiği bu günlerde hükümetin hiçbir açıklanma yapmayışı endişe yarattı. İhracatçılar da sürekli olarak bilgi kirlenmesi yarattı. Dünya fındık üretiminin ancak, yüzde 3’ünü sağlayan Azerbaycan-Gürcistan koridoru ile Şili, fındık da rakip ülkeler olarak bu kesimler tarafından anılıyor.
Bu ülkelerde, fındığın maliyetinin 40-60 sent (6 YTL) olduğu iddia edilip ülkemizdeki fındık fiyatları baskılanmaya çalışılıyor. Bu gerçekdışı beyanları verip fındık da kaos yaratmak isteyenler aynı zamanda Ulusal Fındık Konseyi’nin ihracatçı grubunu temsil eden üyeleridir.
Üreticileri 2008 yılı için açıkladığımız 6.48 YTL referans fiyatın arkasında durmaya çağırıyoruz.”

Fındık Konseyi Başkanı Arslantürk:

Fındığı destekleme politikaları iflas etti
Fındık Konseyi Başkanı Sabahattin Aslantürk şunları söyledi: “Üç yıldır bekleyen stokun üzerine dev bir rekolte geliyor. Fındıkta bugüne kadar izlenen destekleme politikaları iflas etti. Yeni bir model oluşturarak üreticiyi mağdur etmeyecek bir model oluşturmayılız.
Bunun için de, talebi artıracak çalışmalar yapılmalı, taban arazilerde fındık yerine alternatif ürünler yetiştirilmeli.”




HABER ANALİZ...
Üretici neden alternatif ürün istemiyor?

Fiskobirlik, 2003 yılında 2.5 YTL olan fındık fiyatını 2004 yılında 5.15 YTL, 2005 yılında ise 7.4 YTL olarak ilan etti. Piyasa, 2 yılda 2 kata yakın fiyat artışına tepki gösterdi. Birlik elindeki fındığı satamayarak finansal sıkıntı içine girdi.
2006’da satın aldığı fındığını parasını bile üreticiye ödeyemeyen Birlik, bugün gayrimenkul satarak işçi-memur maaşı ödemeye çalışıyor.
Fiskobirlik zora düşence, devreye TMO girdi. Son iki yılda fındık destekleme alımı yapan TMO depolarında son 3 yıldan kalma toplam 302 bin ton fındık stokta birikti.
Fındık, bu gidişle TMO’yu da zora sokacak. Çünkü üretim her yıl artıyor. Üretim artıyor, çünkü fındık tarımı kolay ve kazançlı bir iş. 

Sınırlama gelmeli
Üretici zar-zor sattığı ve iyi para kazanamadığı fındığın yerine kivi, yaban mersini, böğürtlen, ahududu gibi alternatif ürünler yetiştirmek istemiyor. Çünkü fındığın çapası yok, budaması yok, sulaması yok. Üretim süreci kolay.
Alternatif ürünlerin ise kazancı çok daha fazla ama işçiliği, zahmeti çok.
Yüzde 70’i Karadeniz dışında oturup başka işlerden geçimini temin eden fındık üreticileri, ağustos ayında 15-20 gün memleketlerine giderek topladıkları fındığı devlete satmayı tercih ediyorlar.
1983 yılında çıkarılan ‘Fındık Dikim Alanlarının Sınırlandırılması Hakkındaki Yasa’ bugüne kadar uygulanmadı. Bu yasa uygulansa ve düz ovalarda fındık tarımı engellense, üretim artışının önüne geçilebilir. Fındık, ovalardan bayırlara  çekilerek üretim kısıtlanmazsa TMO da bu işin içinden çıkamayabilir.